Search Results

Hồi trẻ tui rất hay ấm ức chuyện làm người tử tế. Người tốt tính thì hay bị thiệt , còn người xấu tính thì cứ sống nhởn nhơ. Bản thân cũng có những trải nghiệm đau thương trên hành trình học cách sống tử tế nên sự hoài nghi về giá trị "lòng tốt con người" này vô hình chung đeo đuổi và ám ảnh tui bao năm, cũng có lúc bất cần muốn tử muốn tế cái nết đó luôn. Thế nhưng, sự trưởng thành từ đau thương cho tui thấy người tử tế thực sự có một cái rất được, đó là họ rất giàu !! Để giữ mình là người tử tế, họ đã trả giá nhiều cho nhân phẩm tốt đẹp này, nhiều hơn bất kỳ người bình thường nào, chứ chưa cần so với mấy đứa bất nhân hay vô cảm. Từ thời gian cho tới công sức, đủ thể loại tài nguyên sống của mình, họ dành để suy nghĩ, cân nhắc và làm điều tốt hơn điều mà lẽ thường chuẩn mực xã hội nhìn nhận, mà không bị ràng buộc bởi bất cứ hoàn cảnh nào. Chỉ có lương tâm họ sai khiến và họ cho đi không tính toán (và tui đang nói đến sự tử tế thuần khiết, trong veo như chính ý niệm nguyên tác của nó).   Sự tử tế có thể xuất phát từ hoài bão, cũng có thể từ thói quen, nhưng dù từ lý do gì đi nữa, họ không những sống đẹp cho đời mà còn gieo nhân ái cho cộng đồng. Làm việc tử tế ắt tốn kém nhân lực, vật lực hơn hẳn, đã vậy mà họ còn đi truyền cảm hứng (hay nói chính xác hơn là hành động tử tế dễ lan tỏa nơi người chứng kiến và người nhận). Quay lại nhận định ban đầu ở trên. Nếu đã không đủ đầy, giàu có thì làm sao đi cho được, đúng không nào? Người tử tế hẳn rất giàu. Họ giàu tình cảm và giàu nhân ái, tình thương. Tui cũng muốn giàu, giống họ, nên tui vẫn tiếp tục rong ruổi con đường tử tế ấy. Tâm trong mắt bão nhóm người dửng dưng, mùa thu 2025. Hình: Trên bờ vực mất cân bằng. -- Về Chuyện đời tui kể (CDTK): một mini series kể chuyện đời sống mà tui trải qua, thường liên quan tới khía cạnh hành vi chuẩn mực trong ứng xử và tui muốn dành một nơi để tôn vinh những nghĩa cử và ý niệm đẹp trong đời. Một đóa hoa ngát hương có thể làm nên một ngày mới tươi vui của một người trong thế giới hỗn độn này. Vì chẳng ai có thể dạy ai khác về đạo đức, nhưng ta luôn có lựa chọn trong mỗi hành động để sống sao tử tế nhất có thể. Tui cũng sẽ kể bằng 3 thứ tiếng để có góc nhìn đa văn hóa vì đây là môi trường tui đang sống, người Việt sống ở Pháp thích nói tiếng Anh 😁.

Cũng như nhiều người, mang trong tâm thế ngán ngẩm với thể loại chương trình giải trí thực tế (reality show) hạ cám nhiều hơn thượng vàng, nhất là lấy tình cảm con người làm vật liệu khai thác, nhưng tui vẫn luôn cho mọi thứ một cơ hội để thử. Cứ xem tập đầu coi sao, không hay thì dừng, có cam kết mất mát gì đâu. Kết quả là không tiếc nước mắt mà show lấy đi của tui, Temptation Island, tạm dịch là Hòn đảo cám dỗ - mùa 9. Nhưng không phải vì cảm xúc của tui được thỏa mãn, được đê mê với câu chuyện phiêu lưu tình cảm của người khác, mà vì tui tìm thấy bóng dáng mình trong đó, và xem xong 10 tập mình cũng có sự trưởng thành trong suy nghĩ, như những người chơi tìm thấy sự trưởng thành cho riêng họ qua trải nghiệm thực tế. Và điều hay là, có lẽ bạn cũng thế. Vì tui đánh giá show được làm rất cân bằng, dù cố tình hay vô ý, mỗi người sẽ tìm thấy bóng dáng câu chuyện của mình trong đó, cùng với những bài học cuộc sống. Dàn cast (4 cặp đôi ở giai đoạn hẹn hò) đủ đa dạng về xuất xứ (gốc Á, gốc Âu, gốc Phi và gốc Mỹ), 24 người cám dỗ (nhất là 16 người trụ lại cuối cùng) thực hiện vai trò thử thách nhưng với tinh thần hỗ trợ hành trình trưởng thành của người chơi (chứ không nhằm mục đích phá cho hôi cặp đôi hay tư lợi tình cảm cá nhân - điều mà đội ngũ sản xuất hẳn đã tiên lượng và bài trừ trong việc lựa chọn casting và biên tập show). Tất nhiên không quên cao trào (drama) vẫn là điều tất yếu phải có trong show thể loại này và càng quan trọng cho việc thu hút lượt xem (rating), nhưng một lần nữa, rất đủ đầy. Ta thấy nam giới có xu hướng ngoại tình dễ hơn là nữ giới, và cái cách khác nhau mà mỗi giới ứng xử với tình huống đó. Có những sai lầm cần được tha thứ để tiếp tục trưởng thành cùng nhau, có những sai lầm không chấp nhận được để rồi người bị tổn thương lẫn người đi tổn thương người khác tìm thấy con đường hạnh phúc mới không có nhau nữa, và có cả luôn trái ngọt nơi tình yêu đủ lớn (nhưng không nhất thiết là điều kiện đủ!!) để cặp đôi vượt qua cám dỗ và tiếp tục đi cùng nhau, thậm chí chuyển mình bước sang giai đoạn tiếp theo là hôn nhân. Tui thích cái cách góc nhìn lạc quan, gợi mở ở đây: hôn nhân không phải là đích đến cuối cùng của hạnh phúc, nhưng là điều cao quý đáng trân trọng, và chia ly không phải là tận cùng khổ đau, mà là kết thúc một chặng đường hạnh phúc cùng nhau để rồi bước tiếp chặng đường hạnh phúc khác của riêng mỗi người. Tui thích cái cách góc nhìn lạc quan, gợi mở ở đây: hôn nhân không phải là đích đến cuối cùng của hạnh phúc, nhưng là điều cao quý đáng trân trọng, và chia ly không phải là tận cùng khổ đau, mà là kết thúc một chặng đường hạnh phúc cùng nhau để rồi bước tiếp chặng đường hạnh phúc khác của riêng mỗi người. Không quên vai trò của người dẫn chương trình, Mark L. Walberg, hơn cả dẫn dắt và làm tròn vai host. Ông Mark đủ chuyên nghiệp trong vai trò người đứng giữa trong cán cân cặp đôi, lắng nghe và không phán xét, gợi mở câu chuyện để người chơi tự giải khúc mắc và tìm hướng đi của riêng mình. Ông cũng đủ nhân ái để can thiệp sâu hơn (bằng lời động viên tích cực có trải sự đời và hiểu câu chuyện của từng người chơi khác nhau) khi thấy có người chơi sa đà vào tình cảnh ngặt nghèo và cảm xúc nhất thời để rồi mất đi lý trí và tiêu cực hóa bản thân - điều mà, dù có can thiệp của đội ngũ sản xuất hay không, rất đời và tự nhiên, và cách đối ứng rất đẹp, rất tình người của các bên tham gia trong show. Đến đây, sứ mệnh show không đơn thuần là giải trí, mà còn mang lại giá trị tinh thần tích cực cho xã hội, cho người xem. Một tác phẩm nghệ thuật sáng tạo có giá trị để đời là thế. Tui cũng không quên ghi nhận yếu tố văn hóa cũng đóng vai trò lớn trong cách ứng xử nói chung và chuyện đưa lối tình cảm nói riêng. Chủ nghĩa cá nhân của Phương Tây và chủ nghĩa cộng đồng của Phương Đông, cái nào cũng có cái hay, cái ưu nhược riêng. Khôn khéo cân bằng cả 2 thì sẽ tìm được bình yên và hướng đi đúng đắn trên mọi nẻo đường đời. -- Về Chuyện đời tui kể (CDTK): một mini series kể chuyện đời sống mà tui trải qua, thường liên quan tới khía cạnh hành vi chuẩn mực trong ứng xử và tui muốn dành một nơi để tôn vinh những nghĩa cử và ý niệm đẹp trong đời. Một đóa hoa ngát hương có thể làm nên một ngày mới tươi vui của một người trong thế giới hỗn độn này. Vì chẳng ai có thể dạy ai khác về đạo đức, nhưng ta luôn có lựa chọn trong mỗi hành động để sống sao tử tế nhất có thể. Tui cũng sẽ kể bằng 3 thứ tiếng để có góc nhìn đa văn hóa vì đây là môi trường tui đang sống, người Việt sống ở Pháp thích nói tiếng Anh 😁.

Những tháng cuối năm có một bầu không khí rất khác với những khoảng thời gian còn lại của năm. Ngoài những tất bật sắp xếp công việc trước nghỉ lễ, mường tượng đi đâu và làm gì trong kỳ nghỉ, lên kế hoạch năm tới, vân vân và mây mây, thì có 1 dòng suy nghĩ hoài niệm chợt ùa về. Là những nghĩ suy về năm đã qua, ta đã làm gì, được gì và mất gì. Tổng kết để có khoảng lặng nhìn lại bản thân, cuộc đời đã trải qua. Tui cũng có những dòng suy nghĩ ấy. Kỳ này tui nghĩ về hành trình học tiếng Pháp của tui. Cũng mấp mé gần 10 năm ở Pháp rồi, có biết bao chuyện để kể, vui có, buồn có. Thôi thì để tui kể chuyện vui trước ha, chuyện buồn để tập khác. Chúc mọi người Giáng sinh an lành ! :))) Từ những từ vựng cơ bản Nhớ lại từ lúc đầu, trước khi sang Pháp là tui đã tranh thủ học được 2 khóa cơ bản tiếng Pháp để làm vốn lận lưng, bên cạnh tiếng Anh đã tự tin ổn rồi. Vốn dĩ bản thân không phải dạng bất cần đời, hay nhìn đời bằng nửa con mắt, nên từ thói quen trong tiếng Việt, tui vẫn niệm chú, rất thường xuyên và lưu loát, 3 từ tiếng Pháp cơ bản: Bonjour (Xin chào), Merci (Cảm ơn) và Désolé (Xin lỗi) với ý niệm rằng, giữ mình lịch sự thì lỡ có vô duyên cũng khó bị chửi, mà xin lỗi rồi thì cũng khó bị cóc đầu, còn cảm ơn để phòng tránh mấy đứa hay dỗi. Nói vui thế thôi chứ 3 từ này được dùng rất thông dụng trong phép tắc xã giao lịch sự hằng ngày, dù ở ngữ cảnh văn hóa nào, nên biết mình không nói hay, nói giỏi tiếng nước người ta thì mình chủ động dùng những từ này, ắt sẽ hữu dụng. Học trước chăm là thế, chuẩn bị tâm thế nhã nhặn là thế, rồi cũng đâu có thoát được kiếp nạn. Những ngày đầu ở Pháp, ở Paris năm 2016, trong cơn hoảng hồn bất chợt bị lạc trong ga trung chuyển tàu điện ngầm (nơi giao cắt các nhánh tàu khác nhau), tui đã không giữ được bình tĩnh mà sồn sồn quýnh quáng ‘vớ bắt’ một chú bảo vệ để hỏi ngay đường đi, trước cả khi lấy sự chú ý của chú bằng một câu chào. Thế là nhận lại cái mặt đơ như khí trơ của chú với câu mở miệng kiên định chờ mình hồi đáp tương tự: “Bonjour ! BONJOUR.. !!” (Chào con .. Chú CHÀO CON đó!!). Thế đấy, nhất quyết phải chào nhau lịch sự đã (ta có quen biết nhau đâu!), chuyện gì tính sau. Ây dà, hậu quả thì không có gì nghiêm trọng, nhưng bài học quả khắc sâu. 8 năm ở Pháp sau đó, chỉ có người Pháp quên chào tui thôi chứ tui không hề quên lần nào.   8 năm ở Pháp sau đó, chỉ có người Pháp quên chào tui thôi chứ tui không hề quên lần nào.   Phép lịch sự ở Pháp là thế. Cơ mà ở Việt Nam cũng lịch sự vậy mà, chỉ là nhà mình – tiếng mình quen nếp rồi thì tui cũng không để ý mức độ nghiêm trọng của vấn đề lỡ khi phạm lỗi. Với lại, đã “vô lễ” thì sao là Lễ tui được, phải hơm?! Tào lao tưởng tượng cảnh sắp bị giết mà quýnh quáng gọi 113, tui nghĩ tui vẫn bắt đầu bằng “chú ơi/cô gì ơi/..” rồi mới kêu cứu mà, sao nỡ nói trống không được. :)   Đến ma thuật kết nối trái tim Bẵng tới khi hôm qua, trong lúc mua thuốc ở tiệm thuốc tây, tui mới ngỡ ra sự khác biệt sau bấy năm thực hành những từ lịch sự cơ bản ấy. Sau khi giao dịch xong và tui nói lời chào ra về, tui nhận lại câu chào và lời chúc “Bonne jourée à vous aussi (Chúc anh một ngày tốt lành)!” rất chân thành từ bà dược sĩ đã tiếp tui, kèm nụ cười trên môi (ở Pháp hoặc là người Pháp, bạn sẽ hiểu sự hiếm có và giá trị của nụ cười trong giao tiếp hằng ngày ở đây). Cái gì chân thành sẽ cảm nhận được ngay và rõ mồn một, phải không nào? Từ ngữ điệu tới câu từ, mọi thứ tui cảm nhận rất chân thành. Đó là kết quả của quá trình tui chủ động nhắc bả là thẻ bảo hiểm y tế bản giấy của tui bị hết hạn, sau đó bả hướng dẫn tui gửi email cho bả thẻ online của tui còn hạn (để kiểm tra và lưu trữ), cái rồi check mail vẫn chưa nhận nên bả nhắc tui là trong đây mạng yếu lắm, tui thấy đúng khi điện thoại báo thấp thoáng 1 vạch hay không có vạch sóng nào, tui bèn đi ra ngoài để đảm bảo thư đã gửi đi. Vấn đề phát sinh và được giải quyết ổn thỏa nhờ nỗ lực của 2 bên, bất kể lý do là gì và lỗi từ ai. Trong lòng tui cảm ơn bả vì hướng dẫn chính xác, hiệu quả và có tình. Khoảnh khắc khi nói cảm ơn tui không nghĩ ngợi nhiều, mà bẵng khi về tới nhà tui mới ngẫm ra hàm ý câu chuyện. Gần đây, tui nhận ra mình có bước chuyển mình trong việc học tiếng Pháp, khi tui giờ đây có thể nói lưu loát và thoải mái, dù phát âm còn mang âm hưởng ‘Pháp kiều’ và cú pháp còn có lỗ hổng, nhưng bước tiến lớn vẫn là phong thái tự nhiên, không còn mang thái độ lo âu tột cùng, sợ người ta không hiểu rõ ý mình, vào trong từng lời nói khiến người nghe cũng khổ lây. Đây vốn cũng từng là một kiếp nạn trong những ngày đầu ở Paris khi tui hỏi những khoản tiền tui không hiểu rõ tính ra sao trong hóa đơn tiền nhà nhưng người ta hiểu lầm việc hỏi của tui thành lời cáo buộc họ ăn cắp tiền hay lừa đảo gì đó, họ đã đùng đùng nổi giận trước cái mặt ngơ ngác của tui. Nghĩ lại thấy thương mình ghê gớm, lúc đó không có đủ từ vựng để chỉnh cái thái độ giận cá chép thớt đó, cũng chả biết la ó, than vãn, giãy nãy, ăn vạ gì vì tâm thế ‘người mới qua’ và ‘tấm chiếu mới chưa trải sự đời’, khiêm tốn và khờ dại đến lố bịch, nên tui đành thui thủi về nhà gặm nhấm câu hỏi mà tự mình không có khả năng trả lời, tệ hơn nữa là tự vấn mình đã làm gì sai khiến họ tức giận. từ ‘merci’ đã kết nối được tới trái tim để bày tỏ lòng cảm kích dung dị đầy tình cảm, như cái cách tui đã làm với từ ‘cảm ơn’ và ‘thank you’. Cảm xúc không phải lúc nào cũng hưng phấn để đạt độ chân thành 100%, nhưng một khi đạt trạng thái đó, từ ‘merci’ đã kết nối được tới trái tim để bày tỏ lòng cảm kích dung dị đầy tình cảm, như cái cách tui đã làm với từ ‘cảm ơn’ và ‘thank you’. Tui cũng học được cách điều phối sự chân thành cho phù hợp với từng ngữ cảnh, từng đối tượng, nhưng tựu chung thì với tui, chân thành là điểm tựa, và sự tử tế thì đi trước, vì ta không bao giờ biết được người đang tiếp xúc đã trải qua những chuyện khó khăn hay đau buồn nào, cho tới thời điểm nói chuyện với ta. Tốt hơn hết là cố gắng mang lại sự tử tế cần thiết để, lỡ bất lợi thì cuộc trò chuyện không trở nên gay gắt, còn thuận lợi thì cả hai cùng thăng hoa, ai cũng được hân hoan, vui vẻ cả ngày. Và về lâu dài, ai biết được chữ ngờ với trái ngọt do những niềm vui nho nhỏ mang lại. Như trường hợp mẹ bạn người Pháp của tui cảm mến tui từ những ngày đầu tiên tới chơi vì tui đã chào hỏi bà mỗi sáng gặp nhau ở nhà bà ấy, mặc dù cả ngày tui chỉ ú ớ được vài câu với bà rồi phắn đi nơi khác chơi. Rồi sau này, khi có những bất hòa không tránh khỏi giữa tui với các thành viên khác, bà vẫn trao cho tui sự nhẫn nại và vị tha để giúp tui hòa giải tình cảnh khó xử trong gia đình của chính bà. Ấn tượng tốt ban đầu đã có, khó khăn gì sau này tới cũng dễ chịu mà cùng nhau xử lý được, nhỉ?!   Phải học đến ngôn ngữ thứ 3, tui mới biết dòm lại cách mình dùng tiếng Việt mẹ đẻ của mình. Ngoài nhân cách mới, trải nghiệm mới, tui còn được quay về học cách trân trọng và phát triển tiếng Việt. Tui trở nên biết yêu tiếng Việt đúng đắn và khách quan hơn nhiều. Nghĩ chiều ngược lại cho người Pháp vẫn thấy đúng, khi họ vỡ lẽ những quan sát chí lý mà tui góp nhặt trong hành trình học tiếng của họ, mà bản thân họ không bao giờ tự vấn như cái cách mà người nước ngoài làm. Những tự tôn thái quá về tự hào dân tộc hay sự phàn nàn duy ý chí, thiếu trân trọng những gì họ có được so với những dân tộc khác, cũng theo đó mà được điều chỉnh khách quan hơn. Chí ít, cái trao đổi ở đây là thái độ tích cực hơn khi nhìn nhận những sự việc tưởng chừng như tệ hại, vô vọng toàn tập. -- Về Chuyện đời tui kể : một mini series kể chuyện đời sống mà tui trải qua, thường liên quan tới khía cạnh đạo đức và tui muốn dành một nơi để tôn vinh những nghĩa cử và ý niệm đẹp trong đời. Một đóa hoa ngát hương có thể làm nên một ngày mới tươi vui của một hay nhiều người trong thế giới hỗn độn này. Vì chẳng ai có thể dạy ai khác về đạo đức, nhưng ta luôn có lựa chọn để làm sao tử tế nhất có thể. Tui cũng sẽ kể bằng 3 thứ tiếng (Việt, Anh và Pháp) để có nhiều góc nhìn đa văn hóa vì đây là môi trường tui đang sống (người Việt sống ở Pháp thích nói tiếng Anh 😁).

[Verse] Có nói bao nhiêu, cũng chẳng ý nghĩa gì Có khóc thật nhiều cũng chỉ nặng nề đôi mi Lòng càng níu, trái tim càng đau nhiều Bởi giờ đây, còn mang thật nhiều thương yêu   Nào có biết mai sau, sẽ như thế nào Chỉ biết giờ đây mình chẳng còn cầm tay nhau Là bao lâu, để có thể quên tên nhau Về sau, có trách than đôi câu?   [Chorus] Tìm được nhau khó đến vậy, sao giờ đây cất bước buông tay Gặp được nhau khó đến vậy sao rời đi chẳng quay ngoảnh lại Tại sao không thể thấu hiểu, khi tim mình vẫn còn yêu Sao để đôi môi nặng lời, sao lại khiến nước mắt rơi   Gặp được nhau khó thế nào, bây giờ chỉ níu lấy đôi câu Một người lặng lẽ quay đầu, một người nhìn ước ao nghẹn ngào Cả bầu trời hai thế giới, trong buổi chiều vỡ làm đôi Xin gửi yêu thương về nơi quá khứ, xa xôi   [Bridge]Nào có biết mai sau, sẽ như thế nào Chỉ biết giờ đây, mình chẳng còn cầm tay nhau Là bao lâu, để có thể quên tên nhau Về sau, có trách than đôi câu?   [Chorus] Tìm được nhau khó đến vậy, sao giờ đành cất bước buông tay Gặp được nhau khó đến vậy sao rời đi chẳng quay ngoảnh lại Tại sao không thể thấu hiểu, khi tim mình vẫn còn yêu Sao để đôi môi nặng lời, sao lại khiến nước mắt rơi   Gặp được nhau khó thế nào, bây giờ chỉ níu lấy đôi câu Một người lặng lẽ quay đầu, một người nhìn ước ao nghẹn ngào Cả bầu trời hai thế giới, trong buổi chiều vỡ làm đôi Xin gửi yêu thương về nơi quá khứ, xa xôi   [Chorus-repeat 1 more time]   Xin gửi yêu thương về nơi quá khứ, xa xôi Video: https://www.youtube.com/shorts/mzl4qscnHns

Mấy hôm nay hí hửng tự ôn kiến thức xác suất thống kê, thấy tui ngoan học hông nè ? Cũng không phải tự dưng siêng đột ngột hay nổi hứng yêu toán, bởi chuyện gì cũng có căn cơ của nó. Chuyện là tui có dịp chơi trò chơi bàn cờ (board game) tên là Minivilles (bản tiếng Pháp, còn tên gốc tiếng Nhật và bản quốc tế là 街 コ ロ - Machi Koro, tạm dịch là “Thành phố Xí Ngầu”). Nói sơ qua thì trò này thuộc thể loại chiến lược và may mắn, tung xí ngầu để kiếm tiền rồi xây dựng các lá bài công trình, mỗi lá mang số từ 1 đến 12. Mục tiêu là kiếm tiền nhanh và nhiều để là người đầu tiên (chiến thắng) xây đủ 4 công trình kiến trúc lớn. Nghe qua thấy hao hao giống cờ tỉ phú hen? Rồi, giờ tui phân tích chuyên sâu nè, để thấy cái hay của ứng dụng toán học trong đời sống, hoặc thấy cách đời sống cho ta đề bài để nghiên cứu xây dựng các mô hình toán học. Hình 1: Điểm sơ các lá bài trong trò chơi. Lá màu vàng (biểu tượng tháp, không có số ở trên tên) là công trình kiến trúc lớn. Các lá còn lại là các công trình nhỏ, dùng để kiếm tiền từ việc tung xí ngầu, được đánh số từ 1 đến 12. Trò chơi có nhiều luật và hiệu ứng của lá bài để tăng phần thú vị và kịch tính, nhưng ở đây chỉ có con số toán học là được bàn luận chính. Như đã nói ở trên, mỗi lá bài sẽ có số từ 1 đến 12 (tương ứng kết quả từ việc tung 1 hay 2 xí ngầu sáu mặt), cá biệt có lá có 2 số liền kề (xem hình 1). Mới đập mắt vô là não tui chạy số xác suất ngay cọc cạch leng reng*. Rõ ràng lá có 2 số thì cơ hội trúng sẽ cao hơn, cảm quan ai cũng thấy được. Nhưng sau vài ván chơi, tui phán hiện có vài điều thú vị để chiêm nghiệm. Khởi điểm trò chơi là tung 1 xí ngầu, từ đây nhập môn xuất suất nè. Xác suất ra mỗi số trong 6 số là 1/6 (~17%), lá bài chứa 2 số thì xác suất tăng gấp đôi thành ~34% vì số trường hợp trúng tăng gấp đôi (2/6). Dừng tại đây thì thấy dễ ợt, trò chơi đơn giản quá. Nhưng không, trò chơi có chế độ chơi 2 xí ngầu. Oh vậy cũng tương tự, mỗi số từ 2 đến 12 cho xác suất trúng là 1/11.. Sai nghen, lập luận sai nên dù có trời độ vô tình ra đúng kết quả thì cũng không được công nhận, huống chi 1/11 cũng sai nốt. Điểm mấu chốt là 2 xí ngầu sẽ cho kết quả các cặp số để nhóm lại thành tổng, nên số trường hợp sẽ không thể đếm tương tự như bài toán 1 xí ngầu (trừ trường hợp bạn dùng xí ngầu loại 12 mặt thì tui không dám cãi nữa, nhưng tui sẽ cự nự bàn luận vấn đề khác về thiết kế vật lý của xí ngầu có đảm bảm tỉ lệ ra đồng đều giữa các số hay không). Nói dông dài làm gì, coi bảng thống kê dưới đây (hình 2) là ra xuất suất hà (may là chỉ có tổng cộng 36 trường hợp, chứ nhiều quá không làm thủ công nổi đâu, mà sẽ cần tìm công thức và mô hình đếm cao cấp hơn). Hình 2: Tập hợp các trường hợp kết quả của 2 xí ngầu. Vậy để ra một số nhất định, từ 2 đến 12, mỗi số có xác suất không đồng đều. Kết quả 2 (mỗi xí ngầu ra 1) hay 12 (mỗi xí ngầu ra 6) chỉ có một trường hợp xảy ra nên xác suất là 1/36 (~3%), thấp nhất trong tập hợp. Trong khi kết quả 7 có tới sáu trường hợp ([1+6], [2+5], [3+4], [4+3], [5+2], [6+1]) xác suất là 6/36 (~17%), cao nhất trong tập hợp. Từ đó, lá bài có 2 số thì xuất suất không còn tăng gấp đôi nữa, mà chỉ cộng dồn xác suất của mỗi số, ví dụ như lá [9-10] có 4 trường hợp cho 9 và 3 trường hợp cho 10, sẽ cho xác suất là 7/36 (~19%). Trong khi lá [2-3] có xác suất là 3/36 (~8%). Một quan sát thú vị khác là tỉ lệ xác xuất giảm gần khi ra xa dần con số 7 và mang tính đối xứng qua đường chéo (như ma trận), với bước giảm cố định là 1/36 (~3%). Tham khảo hình 3 cho tất cả các trường hợp nhen. Hình 3: Xuất suất của tất cả trường hợp kết quả tung 2 xí ngầu Còn tỉnh táo chứ hả? Tiếp nè. Sau khi nắm được xác suất thì cứ nhắm số nào tỉ lệ ra cao nhất mà chiến thôi. Cơ mà người sáng tạo trò chơi cũng có học toán mà. Trò chơi được thiết kế khá cân bằng khi các công trình mang số tỉ lệ cao sẽ cho ít tiền hơn các số tỉ lệ thấp. Do đó, bù qua sớt lại giữa số lần trúng và số tiền mang lại mỗi lần, cộng thêm hiệu ứng đặc biệt, lá nào cũng có sức mạnh riêng để mang tiền về cho người chơi qua mỗi lượt tung. Bạn thấy đó, nắm rõ luật chơi thì khả năng thắng sẽ cao hơn. Bạn có để ý số 7 cho xác suất cao nhất không? Xét về toán học thì quả không hổ danh số 7 may mắn, vì dễ trúng hơn. Nắm được quy tắc này, tui áp dụng qua trò chơi cờ tỉ phú. Khi thấy người chơi khác nằm cách đất nhà tui tầm 7 bước, tui tăng cường cất nhà để tận dụng thời cơ thu tiền thuê, chứ mấy dịp nó ghé chơi nhà mình mà không trấn lột (nghe hơi ác nhưng tui chỉ ác trong game thôi nha :) ). Theo đó, nhiều khả năng họ tung xí ngầu ra 7, và tui có nhiều khả năng thu tiền hơn, mà có nhiều tiền là dễ thắng trong game cờ tỉ phú nha. Trước khi ngộ ra điều này, tui chơi khá bản năng và đơn giản, thuần vui. Nay tui biết áp dụng thêm toán học xác suất, số lần thắng cao hơn hẳn. Mà chơi game tánh tui không hơn thua cay cú đâu, tui chỉ ham phân tích và tìm ra mấu chốt luật chơi để làm chủ trò chơi, mà làm chủ (chủ động) rồi thì hay thắng lắm, hưởng soái tính chất bắc cầu vậy thoai hà. Hồi xưa học ở trường đâu có mê tìm hiểu như vậy, nay có chơi game rồi mới thấy thích thú hơn. Xem ra, nên đi chơi trước khi đi học, thời bé không lo chơi thì thời lớn đổ đốn là có thiệt nha mí bạn. Chưa kể thắng nhờ kiến thức thì càng thích.. ra mặt :). Mà công nhận cảm ơn trường học, để ra trường đời thấy học gì cũng lành, không bổ ngang cũng bổ dọc, chỉ cần chọn đúng môi trường để phát triển nữa thôi là đời phất như diều gặp gió, như hổ thêm cánh, như món ăn bùng vị với nước chấm XXX (lỡ có nhãn hàng nào liên hệ, em hỗ trợ nhiệt tình nhen). Chúc mí bạn chơi vui, học giỏi, không cay cú nhen. Về Chuyện đời tui kể (CDTK): Một mini series kể chuyện đời sống mà tui trải qua, thường liên quan tới khía cạnh hành vi chuẩn mực trong ứng xử và tui muốn dành một nơi để tôn vinh những nghĩa cử và ý niệm đẹp trong đời. Một đóa hoa ngát hương có thể làm nên một ngày mới tươi vui của một người trong thế giới hỗn độn này. Vì chẳng ai có thể dạy ai khác về đạo đức, nhưng ta luôn có lựa chọn trong mỗi hành động để sống sao tử tế nhất có thể. Tui cũng sẽ kể bằng 3 thứ tiếng để có góc nhìn đa văn hóa vì đây là môi trường tui đang sống, người Việt sống ở Pháp thích nói tiếng Anh 😁.

Câu chuyện lần này liên qua tới chuyện chụp hình của tui. Mới đây nhận được phản hồi của một người lạ, chưa làm việc với nhau bao giờ, nhưng sau khi xem qua trang tác phẩm tui làm, nơi đăng công khai hình ảnh tui đã chụp, thì họ nói một câu nhận xét mà tui xém quên nó từng là lý do tui bắt đầu chụp hình thể loại chân dung người. Nói từ “xém” là vì dù tui đã định hình được quan điểm chụp hình của mình trước khi bắt tay vào làm, cuộc đời đâu luôn cho mình điều kiện thuận lợi để thong thả thỏa chí một lòng hết mực với nó. Mủi lòng, nhụt chí là có. Đời thì xô đẩy, vùi dập là nhiều, nhưng suy cho cùng, nó lại là cách tôi luyện duy nhất để kiểm định sự tồn tại của một hiện tượng, rằng hoặc là lý tưởng của mình không phù hợp và nên từ bỏ, hoặc là mình trở nên cứng cáp hơn và thấy rõ rằng con đường đã chọn là đúng đắn và nên tiếp tục theo đuổi. Dẫu qua bao thăng trầm thì lý tưởng đã qua tôi luyện vẫn cho mình niềm tin và tầm nhìn đáng tin cậy để dặn lòng rằng cứ tiếp tục mà đi, không ra ngô thì cũng ra khoai mà thôi, chắc chắn sẽ đạt được thành tựu nhất định và sẽ đáng để làm đến cùng. ‘Người lạ ơi’ nhận xét như vầy (tóm lược): “Tôi thích vẻ tự nhiên của người mẫu trong ảnh anh chụp. Tuy hầu hết không hoàn hảo nhưng trông họ rất đẹp qua lăng kính của anh”. Và đó là điều tui luôn tin khi chụp chân dung cho bất kỳ ai. Cảm nhận về vẻ đẹp là chủ quan lắm, nhưng tui biết tui có con mắt thẩm mỹ, bằng quan sát và trải nghiệm, để đánh giá được bắt đầu từ mức nào thì đủ gọi là đẹp, theo tiêu chí trung bình và tối thiểu. Ngoài ra, sau phân tích trung bình và tối thiểu, tui cũng phải tự rèn luyện cách nhìn nhận cái đẹp của mình sao cho khách quan hơn, theo đường lối khoa học chứ không thuần theo cảm xúc tâm hồn của một nghệ sĩ có cái tôi lớn. Một bức ảnh chụp xác người có máu me bê bết trên chiến trường sẽ khiến nhiều người thấy ghê tởm trên hết, nhưng sẽ vẫn đẹp nếu nó cho ta thấy được sự dũng cảm của phóng viên làm việc trong môi trường hỗn loạn và rủi ro, hay khi nó thể hiện được sự chân thực của nhiếp ảnh báo chí và câu chuyện thực tế đáng quan tâm. Khoa học là thế, không có chỗ cho cảm xúc đâu, nhưng hẳn khô khan để sống cùng. Thế nên, mọi lĩnh vực, hoạt động của con người vốn đều dung hòa với nhau để tạo nên một tổng thể đời sống muôn màu. Thế nên quan trọng là dùng gì cho đúng lúc, đúng chỗ. Nghệ thuật sống là thế, nếu bạn muốn sống một cuộc đời trọn vẹn và cân bằng. “Phải tự rèn luyện cách nhìn nhận cái đẹp sao cho mình khách quan hơn, theo đường lối khoa học chứ không thuần theo cảm xúc tâm hồn của một nghệ sĩ có cái tôi lớn.” Khi chụp con người, việc đánh giá vẻ đẹp của chủ thể sẽ phức tạp hơn nhiều, nhưng khi biết cách khai phá và trình bày, ảnh sẽ đủ đẹp. Vì đơn giản thôi, không ai hoàn hảo cả, và tui tin rằng ai cũng có thể có khía cạnh hay ho, thú vị để người khác nhìn vào, tán thưởng. Còn cái gì dở, xấu thì đừng phơi ra. Ông bà ta nói “Đẹp khoe, xấu che” quá đúng cho nhiếp ảnh. Chụp chân dung không chỉ cần tìm hiểu về chủ thể và tìm cách kể chuyện qua ngôn ngữ ảnh sao cho hay (vốn là điều cơ bản!), tui còn phải học cách tôn trọng sự khác biệt và giữ một cái đầu mở để tiếp nhận những cái mới, nhất là khi mới bắt đầu chụp. Lẽ thường khi ai cũng có một sở thích nhất định và tập trung nhiều chú ý, năng lượng hơn cho nó. Chả trách được nếu một nhiếp ảnh gia chỉ muốn chụp cho một nhóm người mà họ yêu thích, phân loại theo màu da, giới tính, thể hình, v.v. vì suy cho cùng điều đó xuất phát từ sự tự do cá nhân trong sáng tác và thuận theo tự nhiên làm điều mà họ làm giỏi nhất. Tui cũng có những sở thích riêng, nhưng một khi quyết định mở nhân sinh quan để học hỏi thêm, tui không còn cho phép mình chụp gói gọn trong vùng an toàn– là nhóm người mang đặc điểm mình yêu chuộng. Hóa ra, đây cũng là một dạng liệu pháp giúp tui khám phá thế giới. Người ta có thể đọc những câu chuyện xảy ra với con người ở vùng đất xa xôi nào đó, có thể xem phim mô tả cuộc sống và sinh hoạt của một dân tộc, bộ lạc v.v. để khám phá. Còn tui thì nhờ nhiếp ảnh chân dung mà tui được gặp gỡ và khám phá vẻ đẹp đa dạng của con người từ nhiều nền văn hóa, vùng miền, xuất thân khác nhau. Vài chân dung tiêu biểu mà tui đã chụp. Nhớ lại thuở ban đầu, bản thân suy nghĩ non trẻ đã có phần mông lung đã đành, tui còn nhận được những câu nói có sức hủy diệt ước mơ kinh khủng, mà lại toàn đến từ người thân cận mới đau chứ. Nào là mẹ tui từng nói: “Giờ ai cũng có điện thoại chụp hình, con chụp thì có khác gì đâu ?!”, hay là từ người đầu ấp chăn gối với tui: “Tao thấy mấy người đến chụp đâu có đẹp đâu mà mày ham chụp hoài ?!”. Thời điểm đó tui chỉ biết cười trừ chứ biết chứng tỏ, phản biện được gì đâu. May cái là tui có cái nết không dễ bỏ cuộc, nhất là lúc đó chưa dấn thân vô nghề nhiều, đã nếm mùi thất bại hay hưởng vinh quang gì đâu mà phải lăn tăn. Hóa ra lại hay, những câu chất vấn ác nghiệt đó lại trở thành hành trang cho tui làm nghề. Mình phải chụp sao cho khác người bình thường chụp, phải đẹp hơn, phải có phong cách riêng, phải có sự sáng tạo độc đáo mang đậm dấu ấn cá nhân. Nghệ sĩ tính của tui phát triển từ đây. Còn vế thứ 2 cho việc lựa chọn mẫu chụp, câu nhận xét bất chợt nhưng ấm lòng của ‘người lạ ơi’ là một minh chứng hoàn hảo. Đó là một sự công nhận rất khách quan, hay chí ít chứng tỏ rằng tư tưởng “Hãy đẹp theo cách của riêng mình” mà tui ấp ủ mang lại thành quả là giá trị tích cực và truyền cảm hứng cho người khác. Ai chẳng muốn con đường mình đi thuận lợi, nếu chỉ chọn chụp người đẹp chuẩn chỉnh, giỏi tạo dáng sẵn thì chẳng phải ảnh bao đẹp, tương tác bao nhiều, dễ thành công vang dội sao?! Tui cũng thích như vậy lắm chứ, nhưng tiếc là tui đã có một bầu lý tưởng khác rồi, nên phải chịu trách nhiệm với nó thôi. Không chỉ chân dung, tui chụp rất nhiều thể loại ảnh khác nhau và đều có thể say đắm trong nét đẹp của mỗi đối tượng chụp. Mỗi người mỗi vẻ, bạn 8 lạng thì chừa nửa cân cho tui, ai 10 phân thì để tui ráng 9 phân cộng thêm 1, bén duyên hợp cạ thì tương tác nhiều hơn với nhau. Một trong những thuận lợi giúp tui tiếp tục tới giờ là tui hiểu mình muốn gì trên con đường nhiếp ảnh nên làm gì tui cũng có kim chỉ nam này làm động lực phấn đấu và phát triển có chiến lược, không phải đi loanh quanh cho đời mỏi mệt. Dám làm, dám khác biệt, dám thành công hen.

Chả là gần đây tui có cần bán ống kính cũ trên mạng, vừa đăng 1 ngày là có người hỏi mua nên tui cũng mừng lắm. Không chỉ mừng vì có người quan tâm mà tui thật sự mong bán nhanh cho nhẹ đầu, không lo nghĩ tới nữa (chú thích thêm là tui không cần bán gấp, chỉ là tui muốn việc bán đồ cũ phải nhẹ nhàng, gọn lẹ và hiệu quả). Gặp một trường hợp người mua mà đến tối cùng ngày tôi đọc tiếp sách “Một đời thương thuyết” của Phan Văn Trường như thường lệ và thấy câu chuyện tui vừa gặp và câu chuyện sách kể tương đồng quá nên tui chia sẻ ở đây, nhân dịp một ngày hưng phấn trải nghiệm gần như tức thì, giữ lý thuyết qua sách và thực hành qua đời sống. Sách nói đại loại thế này: có từ chối thì nên nói thẳng ngay, còn đồng ý thì đừng vội trả lời ok và nên kèm theo điều kiện (chương 11). Trở lại với chuyện mua bán ống kính, với tâm lý sớm có người tìm mua là tui thấy ưng bụng sẵn rồi, thế mà thái độ mua quả quan trọng khiến tui không còn thiết tha bán cho người này. Anh ta yêu cầu giảm 20 euro, từ 80 xuống 60, là lấy luôn, với tui việc bớt nhiêu đây không làm tui nghèo khó đi, nhưng đáng tiếc thay lý do anh ta đưa là vì phải mua thêm phụ kiện chuyển đổi mới dùng được ống kính của tui trên máy của anh ta. Ơ?! Đó là vấn đề của anh, đâu có liên quan gì tới giá trị mặt hàng hay trách nhiệm cảm thông của tui, mà lại dám đặt vấn đề với tui. Lý do phổ biến vì là sinh viên ngân sách eo hẹp còn hợp lý và dễ nghe hơn nhiều lý do của anh này. Thế là từ sẵn lòng bán, tui khựng ngang ngay. Thấy anh ta có vẻ đòi hỏi yêu sách, thậm chí là cảm giác muốn thắng thua mặc cả chứ không nhiệt tình thuận mua vừa bán, tui thoát chế độ dạng vừa, suy tính tìm 1 điểm chính giữa xem anh này có thiện chí không : đề xuất 70 euro, tui giảm 10 còn anh tăng 10 so với giá mong đợi 2 bên. Thế cũng khá cân đều mà nhỉ, nhưng không, anh ta không chấp nhận, thì thôi tui cũng không buồn kỳ kèo thêm. Tui nghỉ bán. Sau này, tui nhận ra quyết định này quá đúng đắn. Cuối cùng, anh ta không quên dặn thêm câu đại ý rằng nếu tui có đổi ý (tức chấp nhận giảm 20 như điều kiện anh ta đưa) thì anh ta vẫn cần mua. Nói thế chẳng khác nào độc tài, không thèm nghe nhu cầu của người bán. Cộng thêm việc mở đầu câu chuyện không thèm chào hỏi lịch sự (trong tiếng Pháp không nói Bonjour mở chuyện thì tương tự như việc không nói câu chào “Chào anh” trong tiếng Việt), tui cho de luôn. Khi tui đọc sách, điểm lại thấy giống y chang chuyện vừa xảy ra, từ quy cách trả giả tới thái độ trao đổi, ngữ cảnh văn hóa, ngôn ngữ và lĩnh vực thương mại, dù chuyện cỏn con thôi nhưng ta phải học cho giỏi từng bước nhỏ mới mong làm tốt được chuyện lớn, bà con hỉ?!

Song: Grow as we go Songwriters: Alex Hope, Ben Abraham, Ben Platt Original singer: Ben Platt Beat : Piano Karaoke -- You can see my translation work on lyricstranslate.com for a better comparison interface. https://lyricstranslate.com/en/ben-platt-grow-we-go-french -- [en] My first song whose lyrics are translated into 2 other languages. [Verse 1] You say there's so much you don't know You need to go and find yourself You say you'd rather be alone 'Cause you think you won't find it tied to someone else Ooh, who said it's true That the growing only happens on your own? They don't know me and you [Chorus] I don't think you have to leave If to change is what you need You can change right next to me When you're high, I'll take the lows You can ebb and I can flow And we'll take it slow And grow as we go Grow as we go [Verse 2] You won't be the only one I am unfinished, I've got so much left to learn I don't know how this river runs But I'd like the company through every twist and turn Ooh, who said it's true That the growing only happens on your own? They don't know me and you [Chorus] You don't ever have to leave If to change is what you need You can change right next to me When you're high, I'll take the lows You can ebb and I can flow And we'll take it slow And grow as we go Grow as we go Grow as we go Grow as we go I don't know who we'll become I can't promise it's not written in the stars But I believe that when it's done We're gonna see that it was better That we grew up together [Chorus] Tell me you don't wanna leave 'Cause if change is what you need You can change right next to me When you're high, I'll take the lows You can ebb and I can flow We'll take it slow And grow as we go Grow as we go Grow as we go Grow as we go [vi] Vì quá yêu ý niệm của bài hát nên lần đầu tiên tui bắt đầu dịch lời bài hát sang 3 thứ tiếng để chiêm nghiệm trong nhiều góc nhìn văn hóa khác nhau. [Verse 1] Em từng nói là em còn chưa rõ nhiều điều Rằng em phải đi tìm hiểu thêm bản thân mình Em nói em thà đơn thân độc mã Vì em nghĩ không một ai khác có thể giúp được Ồ, ai dám phán rằng, Sự trưởng thành chỉ có thể tự thân vận động mà đạt được? Hãy nhìn chúng ta mà xem, đâu cần phải thế. [Chorus] Anh nghĩ em không cần phải ra đi Nếu đổi thay là điều em cần Em có thể thay đổi ngay bên cạnh anh Em cứ tươi vui, nỗi buồn anh sẽ giữ lấy Còn khi em lùi bước thì anh sẽ tiến lên Chúng ta sẽ làm từ tốn, nhịp nhàng Và trưởng thành cùng nhau Trưởng thành cùng nhau, em ơi. [Verse 2] Em không đơn độc đâu Anh cũng không hoàn hảo, còn nhiều điều phải học hỏi Anh không biết liệu dòng đời sẽ đưa ta đi về đâu Nhưng anh mong có em đồng hành qua mỗi khúc cong, chỗ rẽ Ồ, ai dám phán rằng, Sự trưởng thành chỉ có thể tự thân vận động mà đạt được? Hãy nhìn chúng ta mà xem, đâu cần phải thế. [Chorus] Anh nghĩ em không cần phải ra đi đâu Nếu đổi thay là điều em cần Em vẫn có thể thay đổi ngay bên cạnh anh Em cứ tươi vui, nỗi buồn anh sẽ giữ lấy Còn khi em lùi bước thì anh sẽ tiến lên Chúng ta sẽ làm từ tốn, nhịp nhàng Và trưởng thành cùng nhau Trưởng thành cùng nhau, em ơi. Ta hãy trưởng thành cùng nhau. Hãy cùng nhau trưởng thành. Anh không biết tương lai ta sẽ đi về đâu Cũng không thể hứa hẹn được điều gì, định mệnh là vô thường Nhưng anh tin rằng khi tới đích Ta sẽ cảm thấy quả thực tốt hơn nhiều Khi chúng ta đã chín chắn cùng nhau [Chorus] Hãy nói với anh, em đừng bỏ đi nữa Vì nếu đổi thay là điều em cần Em vẫn có thể thay đổi ngay bên cạnh anh mà Em cứ tươi vui, nỗi buồn anh sẽ giữ lấy Còn khi em lùi bước thì anh sẽ tiến lên Chúng ta sẽ làm từ tốn, nhịp nhàng Và trưởng thành cùng nhau Trưởng thành cùng nhau, em ơi. Ta hãy trưởng thành cùng nhau. Hãy cùng nhau trưởng thành, em nhé.

Chuyện đời tui kể #2 Hôm bữa gặp gỡ một bạn trẻ người Pháp cỡ U25 hỏi về việc chụp ảnh của mình. "Anh là nhiếp ảnh gia à?" - bản mở đầu câu chuyện mà tui đang muốn kể lại ở đây nè. Tui nói ừ, kèm lời giải thích ngắn về tiểu sử bản thân đá sân sang nhiếp ảnh bằng niềm đam mê và trân trọng nghề nghiệp. Bản có vẻ chưa hiểu lắm (hay chưa muốn lắng nghe?!), bản hỏi xác nhận tiếp: "Ủa vậy là anh chụp chuyên nghiệp mà phải hông? Anh có máy to đùng mà..?". Tui cười hơi nhăn nhó vì không thích gắn suông hình ảnh 'máy to xịn xò' với kỹ năng 'chuyên nghiệp' hay định nghĩa thiếu cơ sở về nghề sử dụng công cụ đó. Tui giải thích ngắn về ý niệm của mình, đại loại là không phải ai cầm máy to cũng được gọi là nhiếp ảnh gia, và tính chuyên nghiệp còn phụ thuộc vào mức độ cam kết của bản thân người cầm máy với mọi hoạt động liên quan trong lĩnh vực này. Tui bắt đầu từ sở thích, rồi lớn dần thành đam mê. Mê quá vì thấy mình còn tiềm năng làm được nhiều hơn là chỉ chụp bâng quơ khi có hứng hay chỉ chụp cho chính mình và bạn bè vu vơ, tui chuyển tiếp sang chế độ chuyên nghiệp, nào là tạo website, nào là nhận khách hàng,.. để đi xa hơn, vừa học hỏi thêm, vừa chia sẻ trải nghiệm làm ra bức hình đẹp với nhiều người khác, điều mà tui cho là thú vị và hay ho. Hình 1: Mặc cho hạn chế thiết bị (Canon 700D + ống kính hãng thứ ba 70-300mm), tui vẫn có thể đến gần chủ thể chim và đạt được độ sắc nét vừa đủ cả khi chụp chim đang bay hoặc đứng yên. Tui thậm chí còn tận dụng được đặc tính của cảm biến crop để mở rộng tiêu cự lên tối đa 480 mm (1.6x300 mm).  Những bức ảnh tui chụp, phía dưới và bên phải, so với ảnh của một bạn đồng nghiệp đi cùng vào ngày hôm đó, phía trên và bên trái (Canon 1D X Mark II, ống kính EF 600mm với vòng zoom 1.4x). Ấy là mục tiêu tui nhắm, chứ lý do ban đầu vẫn là điều mà ai chơi nhiếp ảnh và dõi theo hay xót nhất: tiền mua trang thiết bị tốn kém quá 😆. Hỏi có mấy ai theo liền nghiệp chụp hình và sống được nhờ nó ngay từ cái bấm máy đầu tiên?! Tui có cái thuận lợi là ban đầu có hỗ trợ từ gia đình mua cho cái máy đầu tiên và sau này là thu nhập chính của tui nuôi được sở thích chụp hình trong thời gian khám phá và trưởng thành cùng nó. Cũng may luôn là tui biết thân biết phận 'nhà nghèo, phải tiết kiệm và dành dụm, phấn đấu lên dần' nên chưa bao giờ vội đua trang thiết bị cho tới cao cấp nhất, hiện đại nhất. Ấy vậy mà hay, tình cảnh khốn khó buộc tui phải xài máy kỹ, tận dụng hết khả năng và đẩy tới giới hạn của máy mới chuyển sang máy đời mới phù hợp hơn với kỹ năng mình đã có và tiếp tục tu luyện kỹ năng mới tinh xảo hơn. Hoàn cảnh lịch sử như vậy vô tình ban cho tui cơ hội rèn luyện không chỉ kỹ năng mà còn là đức tính tốt, biết nhu biết cương theo hoàn cảnh cụ thể, sự nhẫn nại cho một đổi mới tiếp theo bền vững, và biết trân trọng những gì đang có. Thầm cảm ơn tháng ngày đọc hết và đọc tới đọc lui khi cần tra cứu cuốn cẩm nang sử dụng (user manual) đi kèm máy, hàng trăm trang giấy đó giúp tui có nền tảng kỹ thuật rất vững về cái máy của mình (cộng thêm kiến thức khoa học về điện tử, công nghệ thông tin, vậy lý ánh sáng, sinh học mắt người, v.v. mà tui có và trau dồi dần thì tui rất tự do trên con đường sáng tạo nhiếp ảnh của mình). Có thể tui không biết hết công nghệ hay kỹ thuật mới trên thị trường, nhưng để cho ra cùng kết quả hình ảnh lung linh như 'con nhà người ta', tui biết rõ cách làm cho ra được tương tự với chiếc máy khiêm tốn đáng yêu của mình. Khi bạn dùng một chiếc máy ảnh đủ lâu thì những yếu điểm của nó sẽ biến mất. Đa số những giới hạn của máy ảnh có thể được bù trừ bằng kĩ năng của người chụp. Sự phổ cập nhiếp ảnh nhờ camera trên điện thoại thông minh và hình ảnh phổ thông hóa của nhiếp ảnh gia cũng như máy chụp hình chuyên nghiệp đã giúp cho mọi người dễ dàng trải nghiệm và tạo nên tác phẩm nhiếp ảnh của riêng mình. Sự dễ đó cũng hay bị biến thành sự dễ dãi của công chúng trong việc cảm thụ hình ảnh và trân trọng công sức của người làm nên tác phẩm. Âu cũng là hệ quả tất yếu của quá trình hiện đại hóa, cũng như là thách thức định nghĩa nhiếp ảnh gia trong đời sống. Ở đây tui mới chỉ nói tới quan hệ máy móc - kỹ năng, còn một mảng quan trọng khác về sáng tạo và khả năng hiện thực hóa ý tưởng sẽ là yếu tố quyết định nên sự khác biệt giữa 'máy ảnh gia' và 'nhiếp ảnh gia', hay chuyên nghiệp vs. nghiệp dư. Hẹn có dịp khác ta mạn bàn về chủ đề này.

Reup. Published on August 8th, 2018 (Vietnamese version) Hôm nay gặp cô Sylvia như thường lệ, nhưng không phải ở quán Urban Station nữa, mà là 1 quán mới mở ở CMT8, thuộc hệ thống The Coffee House (đây cũng là tên quán). Mình đến sớm 10 phút, sau đó vài phút thì cô tới. Nói chuyện ngắn với cô trước khi chờ người thứ 3 đến để nhập cuộc như thường lệ (chat group). Mình bắt đầu bằng câu hỏi bâng quơ: "Cô tới đây bao giờ chưa?", nhưng cô chẳng trả lời bâng quơ tí nào. Đây là lần đầu tiên cô tới đây (chi nhánh này), nhưng xét theo hệ thống (The Coffee House) thì trước đó cô đã tới ở chi nhánh khác ở quận 1. Lý do cô chọn nơi này là vì có cà phê ngon (tất nhiên rồi :) ), nhưng đó không là lý do chính duy nhất. Cô không chọn hệ thống nổi tiếng mà người Việt hay lui tới (như Starbucks, hay nói chung với các hệ thống ăn uống tương tự như KFC, MacDonald) là vì muốn ủng hộ doanh nghiệp địa phương (local business). (Wow ! Tui trố mắt trong ngỡ ngàng.) Cô giải thích thêm. Vì khi tới uống, tiền của mình sẽ vào túi của chủ cửa hàng (hoặc hệ thống này), sau đó người chủ dùng tiền đó tiếp tục đầu tư và mở rộng kinh doanh tại đây, mang lại lợi ích cho kinh tế vùng, hay ít nhất là dòng tiền chảy lòng vòng trong khu vực, trong đất nước Việt Nam. Còn với Starbucks, đây là tập đoàn đa quốc gia, có hệ thống cửa hàng trải rộng nhiều lục địa và quốc gia, khu vực. Tiền thu được từ việc kinh doanh sẽ ra ngoài Việt Nam, vào tay các cổ đông nắm giữ cổ phiếu của tập đoàn, sau đó chỉ 1 phần tiền quay trở lại Việt Nam để tiếp tục đầu tư. Như vậy, 1 phần tiền của người Việt Nam bị tuồn ra ngoài nước, dẫn tới nền kinh tế bị ảnh hưởng. Trong khi đó, tuy cả 2 loại hệ thống (tạm gọi tắt là trong và ngoài nước) đều giúp tạo ra việc làm và đóng thuế cho nhà nước (chính quyền), nhưng xét cho cùng, toàn bộ tiền mà doanh nghiệp Việt kiếm được cũng nằm trong nước, trong khi tiền để mua Starbucks sẽ bị thất thoát ra ngoài, tổng lượng tiền Việt sẽ suy giảm (tương tự như việc mình bán tài nguyên khoáng sản của nước mình cho nước ngoài). Ngoài ra, doanh nghiệp Việt cũng gặp nhiều khó khăn hơn với nguồn vốn ít ỏi và khả năng thu hồi vốn chậm. Trong khi với doanh nghiệp đa quốc gia, việc dẹp toàn bộ hệ thống cửa hàng của họ ở VN sẽ ảnh hưởng doanh thu, nhưng cũng chẳng khiến họ phá sản, vì họ đã thu lại vốn từ lâu, nay chỉ kiếm thêm lợi nhuận và họ có nhiều cách để bù lại lượng tiền đã mất nếu làm ăn ở thị trường VN thua lỗ. Xem ra, nhìn lại cách người tiêu dùng VN mình làm, nhất là giới trẻ, đa số thích chạy theo xu thế, theo trào lưu kiểu như: "Tiệm này mới mở nè, thử xem!", "Tiệm này nổi tiếng thế giới, ai cũng ăn ở đó.", "Phải tới tiệm lớn và hoành tráng để thể hiện sự sành điệu của mình",v.v. Chả bao giờ nghe những người xung quanh nói mình muốn mua hàng Việt (đi uống cà phê, nói riêng và mua hàng hóa Việt, nói chung) để ủng hộ doanh nghiệp nước nhà, hay có lý tưởng "sâu xa" hơn là bảo lưu dòng tiền Việt, ko để thất thoát. Mình là dân kỹ thuật nên chả rành chi tiết cách tiền được tạo và lưu hành ra sao trong xã hội, nhưng một điều chắc rằng, nhà nước chẳng thể in thêm tiền theo kiểu "thích thì nhích" được, mà phải theo 1 cơ chế nào đó để đảm bảo minh bạch và công bằng trong lưu thông tiền tệ giữa các quốc gia (nếu không đảm bảo, việc này có liên quan tới lạm phát). Như vậy, lượng tiền mà VN sở hữu có giới hạn, nếu không được bù bằng xuất khẩu để thu ngoại tệ (tiền từ nước ngoài), thì việc để thất thoát tiền qua các hệ thống cửa hàng đa quốc gia kiểu như Starbucks mãi thì không khéo VN cạn tiền mất. Một bài học hay từ quan điểm người nước ngoài.

Khi tui còn nhỏ, ba thường mang về nhà đồ ăn mà ba mua trên đường đi làm về. Có những thứ tui thích và không thích, và hơn hết, chúng thường không là những món tui mong muốn ăn. Đôi khi là chuối chiên, lần khác là khoai mì hấp, có cả dăm tờ vé số, v.v. Có những lúc tui nghĩ rằng ông ấy đã lãng phí tiền quá nhiều cho con cái, nhiều đến mức không cần thiết. Ba không bao giờ nói lý do tại sao ba mua những đồ ăn vô thưởng vô phạt này, chỉ rằng "nó nhìn ngon và mua về cho con ăn thử" khi tui hỏi. . Cho đến một ngày, trên yên sau xe máy ba chở đi học về, tui thấy ba tấp vào mua một ít khoai lang chiên của một người bán hàng rong, và nghe ba lẩm bẩm nói với chính mình: “Ồ còn nhiều quá. Chắc hôm nay ít người mua hẳn! ”. Từ hôm đó, tui không bao giờ hỏi lại lý do tại sao đồ ăn vặt cứ nườm nượp về nhà. . Ba tui có thể không phải là người đàn ông vĩ đại nhất trên thế giới, người sở hữu những thành tích đáng kinh ngạc và những câu chuyện đi vào lịch sử. Tuy nhiên, với những điều tốt đẹp nhỏ nhoi mà ba đã làm trong khả năng của mình, ba chắc chắn là người vĩ đại nhất trong thế giới của tui! Có lẽ đây đã đủ để ghi tên trong sử sách, và tui hơn cả vinh dự được là người ghi nó ra, và khắc ghi trong tâm trí. Yêu ba <3.

Đây là một câu chuyện có thật từ trải nghiệm gần đây. Tui sẽ kể ngắn gọn những điểm chính và nhanh chóng đi đến kết luận mà không đề cập đến tất cả các chi tiết. Câu chuyện đã đến hồi kết nên tui mong việc kể ra làm thông điệp truyền cảm hứng, chứ không phải là một chủ đề để tranh luận (nhưng tui luôn mở lòng nếu có những quan điểm phản biện). Tui rời căn hộ cũ mà tui đã sống 3 năm vào ngày cuối cùng của tháng 2 năm 2021. Người quản lý tòa nhà (nhà ở dành cho sinh viên do một công ty tư nhân điều hành) đã đến kiểm tra tình trạng phòng và ổng ghi chú vào tờ giấy trả phòng (l'état des lieux de sortie) rằng có vài vết dơ trong lò vi sóng và bản lề cửa tủ lạnh bị gãy. Ổng cho biết mối bận tâm duy nhất là phải thay tủ lạnh mới nhưng họ (công ty) sẽ xem chi phí thực tế sau 1 tháng, là khi họ gửi cho tui bảng tính toán chi phí cuối cùng và khấu hao tiền đặt cọc. Một tháng sau, tui bị sốc khi biết rằng họ đã thanh toán cho tui một chiếc tủ lạnh mới kèm theo chi phí vận chuyển, và hơn thế, một chiếc lò vi sóng mới cũng kèm theo chi phí vận chuyển (Hình 1). Các vấn đề là: 1. Đồng ý rằng tủ lạnh ko còn nguyên vẹn ban đầu nhưng nó không phải hỏng hoàn toàn. Nó vẫn hoạt động tốt với bản lề bị gãy. Tuy nhiên, việc họ đưa ra quyết định mà không thông báo trước cho tui quả là một sự ép buộc. Họ còn muốn tui thanh toán tất cả các chi phí liên quan (vận chuyển). 2. Lò vi sóng được đánh dấu là có vết ố để làm sạch nhưng họ buộc tui phải mua một cái mới và trả phí vận chuyển. 3. Có một số chi phí khác liên quan đến khăn trải giường và đồ nội thất chỉ cần dọn dẹp thêm bằng hóa chất công nghiệp (tui đã dọn dẹp để phần lớn chúng trở lại trạng thái ban đầu khi tui chuyển vào) nhưng một lần nữa, họ tính phí tui cho tất cả các mục thay mới. Tổng số phí không phải là quá lớn nhưng nó vô lý một cách bất thường. Đây là lý do tại sao tui quyết định gửi cho họ một lá thư khiếu nại để đề xuất một thỏa thuận khác: Tui sẽ chỉ trả một nửa chi phí tủ lạnh và ko trả tiền lò vi sóng (tổng cộng vài trăm euro, là phần tốn kém nhất), với hy vọng rằng họ sẽ lắng nghe và cố gắng giải quyết tranh chấp này. Nếu không, tui sẽ đưa việc này ra tòa án (với cơ quan công quyền Pháp ADIL - L’Agence Départementale d’Information sur le Logement, và tòa án dân sự nếu cần). Họ không trả lời email đầu tiên của tui vào tháng 5, mãi khi một bức thư mà tui đã gửi qua đường bưu điện như một lời cảnh báo cuối cùng trước khi đưa vấn đề ra cơ quan dàn xếp hòa giải ADIL, 3 tuần sau khi gửi (kèm theo xác nhận nhận thư). Họ đồng ý 1 phần với những gì tui đề xuất, rằng tui vẫn phải trả cho lò vi sóng nhưng cả hai chi phí giảm còn 1 nửa, và hứa trước rằng séc trả tiền sẽ đến trong vài ngày tới (Hình 2). Tuy nhiên, mọi thứ vẫn chưa kết thúc ở đây. Tui đã phải gửi cho họ một lá thư nhắc nhở khác sau khi đợi 1 tháng rưỡi mà không thấy tấm séc nào. Cho đến lúc này, họ mới nhanh chóng trả lời tui (qua email) và hứa chính xác rằng tấm séc sẽ đến vào ngày xx (1 ngày chính xác) của tháng 8 năm 2021. Cuối cùng, cuối tuần của ngày đến hạn đó, séc đã đến (Hình 3 ). Tranh chấp kết thúc ! Kết quả này sẽ không đến nếu tui không có sự hỗ trợ từ ông bạn Laurent thân thiết của tui. Ổng đã ở bên tui từ những ngày đầu và rồi tui học được rằng: 1. Tui nên đấu tranh cho điều đó để các công ty lớn không lợi dụng những người nhỏ bé hoặc người nước ngoài thiếu hiểu biết nhất định về vấn đề này hoặc có xu hướng dễ dãi với loại tranh chấp này. 2. Việc công ty đồng ý một phần với đề xuất của tui chứng tỏ rằng ban đầu hành động của họ không đúng về mặt pháp lý, rằng tui có lý do chính đáng theo luật pháp (tui đã kiểm tra với ADIL, trong khi phía công ty họ kiểm tra các điều khoản luật) để tránh lạm dụng tiền đặt cọc nhà. 3. Tiếng nói của tui trong tiếng Pháp nên được hỗ trợ bằng văn phong phù hợp và đủ thông tin để làm cho quan điểm của tui trở nên rõ ràng và thuyết phục. Kết quả này không hẳn là một chiến thắng lớn trong cuộc đời nhưng nó có tác động đến cách suy nghĩ của tui. Tui rất thích câu nói này: " Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa về lời nói và hành động của người xấu mà còn cả sự im lặng đáng sợ của người tốt." - Martin Luther King Jr.